DOĞANIN VE TARİHİN KUCAĞINDA: TAKAYAMA & SHİRAKAWA-GO

T

okyo’nun ışıkları ve Kyoto’nun tapınakları Japonya’nın en tanıdık yüzünü gösteriyor. Ama ülkenin daha yavaş, daha sessiz bir ritmi de var. Gifu’nun dağlık kuzeyinde, ahşap evlerin arasından yükselen sake kokusunu, pirinç tarlalarını ve dik çatılı köyleri izleyen Takayama–Shirakawa-go rotası, Eylül ayında kalabalık şehirlerden uzaklaşmak isteyenlere başka bir Japonya sunuyor.

Yolculuğun ilk durağı Takayama. Edo döneminden izler taşıyan Sanmachi Suji’nin dar sokaklarında koyu renkli ahşap tüccar evleri, küçük dükkânlar ve girişlerindeki sedir yaprağı kürelerinden tanınan sake imalathaneleri sıralanıyor. Sabahın erken saatlerinde Miyagawa Nehri kıyısındaki pazarı dolaşmak, şehrin günlük hayatına karışmanın en güzel yollarından biri. Tezgâhlarda bölgenin sebzeleri, turşuları ve el işleri yer alırken sokak aralarında Hida bifteği, mitarashi dango ve yerel sake, rotanın lezzet tarafını tamamlıyor.

Takayama yalnızca iyi korunmuş tarihî merkeziyle değil, Kuzey Japon Alpleri’ne açılan konumuyla da keşfedilmeyi hak ediyor. Şehirde geçirilen birkaç güne Okuhida’nın kaplıcaları ya da Shinhotaka Ropeway ile dağların yükseklerine çıkan bir rota eklenebilir. Eylül ayında hava çoğunlukla hâlâ ılık, çevre ise yeşil. Sonbaharın kızıl renkleri Takayama ve Shirakawa-go’ya genellikle daha geç ulaşıyor; fakat yüksek kesimlerde mevsimin ilk değişimleri hissedilmeye başlıyor.

Takayama’dan yaklaşık 50 dakikalık otobüs yolculuğuyla ulaşılan Shirakawa-go’da manzara bir anda değişiyor. Shō Nehri Vadisi’ndeki Ogimachi köyünün simgesi, ellerini dua etmek için birleştirmiş insanları andıran dik çatılı gassho-zukuri evleri. Yoğun kara dayanacak biçimde geliştirilen bu saz çatılar yalnızca estetik bir tercih değil; bölgenin iklimine ve geçmişteki yaşam biçimine verilmiş mimari bir yanıt. Evlerin geniş çatı katları bir zamanlar ipekböcekçiliği için kullanılıyordu. Ogimachi; Gokayama’daki Ainokura ve Suganuma köyleriyle birlikte 1995’ten beri UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde. Ancak Shirakawa-go’yu özel kılan, korunmuş evlerden oluşan bir açık hava müzesi olmaması. İnsanlar burada yaşamaya, tarlalarını işlemeye ve kuşaklar boyunca aktarılan evlerin bakımını sürdürmeye devam ediyor. Bazı gassho-zukuri evleri ziyarete açık; bazılarında ise geleneksel bir minshuku deneyimiyle gecelemek mümkün. Günübirlik ziyaretlerin ardından köy sessizleştiğinde, buranın gerçek ritmi daha belirgin hâle geliyor.

Rotayı Takayama’da iki ya da üç gece, Shirakawa-go’da ise en az bir gece geçirerek planlamak iki yerin de aceleye gelmesini önlüyor. Otobüs seferlerinin bir bölümü rezervasyon gerektirdiği için biletleri önceden almakta fayda var. Ama asıl hazırlık, programı gereğinden fazla doldurmamak olabilir. Çünkü Takayama ile Shirakawa-go’nun sunduğu şey yalnızca görülecek yapılar değil; ahşabın, dağların ve gündelik hayatın hâlâ birbirine dokunduğu bir yerde biraz yavaşlama ihtimali.